Nowotwory mózgu

Zmiany te są najczęstszą postacią guzów mózgu. Mogą mieć one charakter łagodny, czyli ich wzrost jest powolny, a nacieki na inne tkanki czy przerzuty nie pojawiają się.

doktorDruga grupa to nowotwory mózgu o charakterze złośliwym, czyli atakujące sąsiednie struktury. Statystyki są niepokojące, gdyż ponad 85% nowotworów układu nerwowego stanowią właśnie nowotwory mózgu.

Można wyróżnić kilka rodzajów, ze względu na budowę, i tak na przykład najczęściej pojawiają się oponiaki, gwiaździaki (glejaki), rdzeniaki (u dzieci), nerwiaki zarodkowe (Neuroblastoma) oraz występujące rzadziej skąpodrzewiaki i wyściółczaki.

W większości przypadków nowotwory mózgu są wynikiem przerzutów, czyli mają charakter wtórny.

Z typu nowotworów pierwotnych największą grupę stanowią nowotwory gleju astrocytarnego, czyli gwiaździstego. A wśród nich wyróżnić można glejaka wielopostaciowego, najbardziej złośliwego, który nie rokuje dla pacjenta więcej niż roku przeżycia. Innym jest gwiaździak anaplastyczny, którego złośliwość określana jest stopniem G-3 w czterostopniowej skali.

Czas przeżycia chorych na ten typ nowotworu jest połowę dłuższy niż przy glejaku. Stopień G-2 należy do gwiaździaka włókienkowego, atakującego półkule mózgowe i pień mózgu ludzi młodych. Nie reaguje ani na chemioterapię, ani na radioterapię, a przeżywalność z tym guzem to maksymalnie 5 lat. Gwiaździak włosowatokomórkowy o stopniu złośliwości G-1 atakuje często dzieci i młode osoby, jednak nie wykazuje tendencji przeobrażania się w postaci bardziej złośliwe. Daje to szanse, w przypadku całkowitego usunięcia, na długoletnie przeżycie chorego. Wspomniany wyżej skąpodrzewiak klasyfikuje się jako stopień G-3 i jako jedyny reaguje podczas leczenia na chemioterapię, natomiast wyściółczak – jako G-2 – i reaguje on na radioterapię. Rzadziej spotykane są rdzeniaki (G-4), atakujące móżdżek, oponiaki (G-1, G-2, G-3), mające tendencje dziedziczności, czaszkogardlak (G-1), z dobrymi rokowaniami po udanej resekcji.

Jak widać różnorodność nowotworów mózgu jest ogromna, a zapadalność na poszczególne ich typy uwarunkowana jest przede wszystkim od wieku: dzieci zapadają najczęściej na rdzeniaki, młodzi – na gwiaździaki, a starsi na glejaki wielopostaciowe.

Niestety mimo rosnącej zachorowalności na nowotwory tego narządu, przyczyny ich powstawania nie są do końca jasne. Wśród prawdopodobnych wymienia się predyspozycje genetyczne i przebyte różne zespoły chorobowe, np. zespół Li-Fraumeni, zespół Cowdena, zespół Turcota i inne.

Objawy przez wiele lat mogą być niezauważalne, chociaż w obrębie mózgu powstawać już mogą zmiany powodujące wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, bóle głowy, wymioty, padaczkę, niedowłady, zachwiania równowagi, zaburzenia mowy, ruchu, a nawet całkowite paraliże.

Rozpoznanie następuje w wyniku badań obrazowych oraz pobrania wycinka do badania histopatologicznego. W przypadku potwierdzenia nowotworu mózgu pierwszorzędną metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny, jeżeli jest oczywiście możliwy do wykonania z przyczyn lokalizacji guza. Leczenie uzupełniające to w niektórych przypadkach radioterapia i chemioterapia. Podstawą jest dążenie do obniżenia ciśnienia śródczaszkowego. Nowoczesną metodą leczenia jest radiochirurgia stereotaktyczna, np. nóż gamma, czy przyspieszacz liniowy.