Rak jajnika

Rak jajnika, jest chorobą, która może zostać wykryta praktycznie w każdym wieku. Jednak najczęściej spotykana jest u pacjentek pomiędzy 40. a 70. rokiem życia.

lekarzPrzyczyna choroby nie jest znana, jednak, największe ryzyko występuje u kobiet, które w ogóle nie rodziły lub, gdy ciąże były nieliczne. Co ciekawe, rak spotykany jest najczęściej u kobiet z prawidłowym przebiegiem jajeczkowania. Istotnymi są czynniki genetyczne, jeżeli chorowała na raka jajnika jakaś bliska osoba, istnieje duże ryzyko, że kolejne pokolenie również zachoruje. Poza tym, na występowanie choroby, ma również duży wpływ działanie promieniowania rentgenowskiego, jonizującego, palenie tytoniu, otyłość oraz działanie szkodliwych substancji chemicznych.

 

Duże znaczenie w zmniejszaniu zachorowania na raka jajnika, ma stosowanie tabletek antykoncepcyjnych, także karmienie piersią, porody.

W początkowej fazie choroby, jajnik może powiększać się nie dając żadnych objawów. Bóle, które występują w późniejszej fazie choroby, dotyczą możliwego podrażnienia otrzewnej lub ucisku na pęcherz, czy jelita. Mocno zaawansowana choroba, powoduje powiększenie brzucha, które można z łatwością zaobserwować. Do kolejnych objawów, zaliczyć można, pojawiające się zmiany w miesiączkowaniu, występujące częste zaparcia. Rak jajnika, pojawiający się u dziewczynek, może przyczynić się do ich wcześniejszego dojrzewania płciowego. Ponadto, chorobie towarzyszą wzdęcia, nudności, wymioty i spadek apetytu.

 

Postawienie diagnozy, następuje na podstawie wywiadu lekarskiego, w którym pacjentka musi powiedzieć, jeżeli występowały zachorowania na raka jajnika w rodzinie, badania ginekologicznego, ultrasonograficznego, tomografii komputerowej, badania laparoskopowego, które pozwala na pobranie materiału do badania histopatologicznego.

 

Leczenie, uzależnione jest od stadium choroby. W początkowej fazie, usuwa się guzy metodą chirurgiczną, pozostawiając cały jajnik – jest to dosyć istotne szczególnie u młodych kobiet. Możliwe jest również zastosowanie laparoskopii. Gorsze przypadki, bardziej zaawansowane choroby, wymagają usunięcia całego jajnika, a jeśli istnieją mięśniaki, trzeba usunąć całą macicę.

 

Należy do najgroźniejszych i najczęściej występujących nowotworów złośliwych u kobiet. Wynika to z trudnego rozpoznania tej zmiany, co opóźnia stadium rozwoju i uniemożliwia jakikolwiek ratunek.

Nowotwór ten atakuje często osoby przed menopauzą, w wieku 50-55 lat, ale szczególnie czujne powinny być kobiety, które nigdy nie były w ciąży lub bezpłodne. Ma to związek z zahamowaniem owulacji, np. przez stosowanie środków antykoncepcyjnych, w czasie ciąży lub karmienia piersią. Dzięki temu procesowi ryzyko zachorowania może się zmniejszyć nawet o kilkadziesiąt procent. Decydujące znaczenie ma też dziedziczność, gdyż pojawienie się tego nowotworu u kobiet w rodzinie podnosi ryzyko zachorowalności.

Objawy pojawienia się raka jajnika nie są początkowo charakterystyczne (guz do 7 cm nie daje objawów), jednak z upływem czasu pojawiają się bóle w podbrzuszu, ucisk w jamie brzusznej, niestrawności, wzdęcia, zmiana rytmu wypróżnień oraz zwiększenie obwodu talii. Inne niespecyficzne objawy to zmęczenie, osłabiona odporność, złe samopoczucie, brak apetytu. Może pojawić się też krwawienie z pochwy. Często spotykane są też przerzuty do otrzewnej, węzłów chłonnych miednicy mniejszej, pachwinowych, ale też śródpiersiowych i nadobojczykowych. Swój charakter objawia też poprzez przerzuty do takich narządów, jak kości, płuca, pochwa, czy wątroba.

Podczas prawidłowej diagnozy nowotworu istotne są badania, które wykonuje lekarz. Biopsja chirurgiczna, USG, oddanie pobranego materiału do badania histopatologicznego, kontrola stanu obu jajników oraz innych narządów płciowych, cytologia, kolonoskopia, czy analiza markerów nowotworowych służą dokładnej analizie zmiany nowotworowej.

Po określeniu stopnia zaawansowania zmiany i obecności przerzutów konieczne jest zastosowanie leczenia chirurgicznego. Jeśli stadium rozwoju guza oraz wiek kobiety na to pozwalają, stosuje się metodę oszczędzającą, czyli wycięcie jedynie zmiany. W większości przypadków jednak konieczne jest wycięcie obu jajników, macicy, jajowodów oraz przyległych węzłów chłonnych. Metodą wspomagającą terapię jest podawanie chemii. Niekiedy stosowana jest też radioterapia. Tak zwane „trzecie” stadium rozwoju nowotworu, czyli przerzuty do otrzewnej lub lokalnych węzłów chłonnych, zapewnia kobiecie tylko około pięciu lat. Profilaktyka w przypadku czynnika genetycznego polega na podawaniu antykoncepcji doustnej, a po 35 roku życia na usunięciu jajników w celu wyeliminowania ryzyka zachorowania.